Nghề giáo từ lâu được xem là một nghề cao quý, gắn với trách nhiệm truyền đạt tri thức, bồi dưỡng nhân cách và đồng hành cùng sự trưởng thành của học sinh. Tuy nhiên, phía sau mỗi giờ lên lớp là không ít áp lực mà người giáo viên phải đối diện: yêu cầu chuyên môn, công tác quản lý lớp học, sự khác biệt về tâm lý lứa tuổi, kỳ vọng của phụ huynh và trách nhiệm trước sự tiến bộ của từng học sinh.

Trong môi trường sư phạm, giáo viên thường được kỳ vọng luôn điềm tĩnh, kiên nhẫn, bao dung và làm chủ cảm xúc trong mọi tình huống. Nhưng trước khi là một người thầy, họ cũng là những con người với đầy đủ những cảm xúc rất đỗi bình thường: có niềm vui, sự hào hứng, nhưng cũng có lúc mệt mỏi, lo lắng, buồn phiền hay thất vọng.

Điều quan trọng không phải là giáo viên không được có những cảm xúc tiêu cực, mà là biết nhận diện, thấu hiểu và điều chỉnh cảm xúc một cách phù hợp. Khi những áp lực không được giải tỏa kịp thời, chúng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, chất lượng công việc và cả cách người thầy tương tác với học sinh.

Tiến sĩ Phạm Văn Tư - Viện Tâm lý Giáo dục Brain Care làm việc với giáo viên THPT Nguyễn Trãi trong chuyên đề "Nghệ thuật quản trị cảm xúc"

Đặc biệt, trong bối cảnh giáo dục ngày càng chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực người học, vai trò của giáo viên không còn dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức. Người thầy còn là người đồng hành, lắng nghe, định hướng và hỗ trợ học sinh vượt qua những khó khăn trong học tập cũng như cuộc sống. Điều đó đòi hỏi mỗi giáo viên không chỉ vững vàng về chuyên môn mà còn cần có khả năng làm chủ cảm xúc, ứng xử linh hoạt và thấu hiểu tâm lý học trò.

Chính từ yêu cầu thực tiễn ấy, việc bồi dưỡng năng lực quản trị cảm xúc cho giáo viên có ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện.
 

Trang bị kỹ năng quản trị cảm xúc từ những tình huống gần gũi với nghề giáo

Với mong muốn tạo điều kiện để cán bộ, giáo viên được nhìn lại chính mình, chia sẻ những áp lực nghề nghiệp và tìm kiếm các giải pháp phù hợp, Trường THPT Nguyễn Trãi đã dành trọn một ngày tổ chức chương trình tập huấn chuyên đề “Nghệ thuật quản trị cảm xúc”, với sự chia sẻ của Tiến sĩ tâm lý giáo dục Phạm Văn Tư.

Chương trình tập trung vào những vấn đề thiết thực trong đời sống và công việc của người giáo viên, đặc biệt là khả năng nhận diện cảm xúc, hiểu rõ nguyên nhân dẫn đến những phản ứng tâm lý và lựa chọn cách ứng xử phù hợp trước các tình huống thường gặp.

Giáo viên, nhân viên nhà trường rất chú tâm khi tham gia chuyên đề
 

Một trong những nội dung đáng chú ý của chuyên đề là việc giúp giáo viên nhìn nhận rõ hơn về phạm vi kiểm soát của bản thân: có những điều chúng ta hoàn toàn có thể chủ động thay đổi, có những điều chỉ có thể tác động ở một mức độ nhất định, và cũng có những điều nằm ngoài khả năng kiểm soát. Nhận thức được sự khác biệt ấy giúp mỗi người biết điều chỉnh kỳ vọng, giảm bớt áp lực không cần thiết và tập trung năng lượng vào những việc thực sự có thể thay đổi.

Từ những chia sẻ gần gũi, giàu tính thực tiễn của Tiến sĩ Phạm Văn Tư, các thầy cô có thêm cơ hội nhìn lại cách mình đối diện với căng thẳng, cách ứng xử trước những tình huống chưa như mong đợi và cách xây dựng sự cân bằng trong công việc cũng như cuộc sống.

Không chỉ tiếp nhận kiến thức, chương trình còn là khoảng thời gian để mỗi giáo viên lắng nghe bản thân, nhận diện những cảm xúc đôi khi bị bỏ quên giữa nhịp sống và công việc bận rộn. Sự cởi mở, chân thành và tinh thần sẵn sàng thay đổi của đội ngũ cán bộ, giáo viên đã góp phần tạo nên ý nghĩa thiết thực cho buổi tập huấn.
 

Giáo viên hạnh phúc – nền tảng để xây dựng trường học hạnh phúc

Một trong những thông điệp quan trọng được đặt ra từ chương trình là: muốn xây dựng trường học hạnh phúc, trước hết cần quan tâm đến hạnh phúc của những người trực tiếp làm công tác giáo dục.

Một giáo viên có tâm thế tích cực, biết cân bằng cảm xúc sẽ có thêm sự bình tĩnh, kiên nhẫn và thấu hiểu khi đồng hành cùng học sinh. Trước một hành vi chưa phù hợp, một kết quả học tập chưa đạt kỳ vọng hay một phản ứng bồng bột của tuổi mới lớn, người thầy không chỉ nhìn thấy biểu hiện bên ngoài mà còn có thể quan tâm nhiều hơn đến những nguyên nhân, những khó khăn tâm lý phía sau.

Sự thay đổi trong cách nhìn nhận và ứng xử ấy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với học sinh THPT – lứa tuổi đang trải qua nhiều biến chuyển về tâm sinh lý, từng bước hình thành nhân cách, nhận thức và khả năng điều chỉnh cảm xúc của chính mình.

Khi giáo viên biết lắng nghe và thấu hiểu, học sinh sẽ có thêm cơ hội được chia sẻ, được tôn trọng và cảm thấy an toàn trong môi trường học đường. Khi người thầy giữ được sự cân bằng và niềm vui với nghề, mỗi tiết học cũng có thêm điều kiện để trở thành một không gian tích cực, nơi kiến thức được truyền đạt cùng với sự động viên, tin tưởng và khích lệ.

Bởi vậy, chăm sóc sức khỏe tinh thần cho giáo viên không chỉ là sự quan tâm dành cho một cá nhân hay một tập thể, mà còn là sự đầu tư lâu dài cho chất lượng giáo dục. Hạnh phúc của người thầy có sức lan tỏa đến học trò, đồng nghiệp và góp phần nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp trong nhà trường.

Từ sự quan tâm đến đội ngũ đến những thay đổi tích cực trong môi trường giáo dục

Việc tổ chức chuyên đề “Nghệ thuật quản trị cảm xúc” cho thấy sự quan tâm của Ban Lãnh đạo Trường THPT Nguyễn Trãi đối với công tác xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên một cách toàn diện. Bên cạnh việc bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, nhà trường chú trọng hơn đến những kỹ năng cần thiết giúp giáo viên thích ứng với yêu cầu nghề nghiệp, duy trì tinh thần tích cực và xây dựng các mối quan hệ sư phạm lành mạnh. Đặc biệt, lựa chọn chủ đề quản trị cảm xúc cũng thể hiện cách tiếp cận thiết thực trong công tác quản lý và phát triển đội ngũ: không chỉ đặt ra yêu cầu đối với người giáo viên mà còn tạo điều kiện để thầy cô được hỗ trợ, được chia sẻ và có thêm những công cụ cần thiết để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. Khép lại một ngày tập huấn, giá trị của chương trình không chỉ nằm ở những kiến thức, kỹ năng được trao đổi mà còn ở cơ hội để mỗi cán bộ, giáo viên nhìn nhận lại bản thân, hiểu hơn những áp lực của đồng nghiệp và thêm cảm thông với học trò. Từ những thay đổi nhỏ trong cách suy nghĩ, cách lắng nghe và ứng xử hằng ngày, mỗi thầy cô có thể góp phần tạo nên những chuyển biến tích cực trong lớp học và trong các mối quan hệ ở nhà trường.

Xây dựng trường học hạnh phúc không bắt đầu từ những điều xa vời, mà từ chính sự quan tâm đến con người, từ cách thầy cô được lắng nghe, được thấu hiểu và có điều kiện phát triển cả về chuyên môn lẫn đời sống tinh thần.

Chuyên đề “Nghệ thuật quản trị cảm xúc” là một hoạt động thiết thực trên hành trình ấy của Trường THPT Nguyễn Trãi. Qua đó, nhà trường tiếp tục khẳng định định hướng xây dựng môi trường giáo dục nhân văn, nơi người thầy được tiếp thêm năng lượng để giữ gìn tình yêu nghề, học sinh được đồng hành bằng sự tôn trọng và thấu hiểu, và mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày có ý nghĩa.

Cuối chuyên đề tập huấn, các giáo viên, nhân viên nhà trường được cấp chứng chỉ hoàn thành chuyên đề của Viện tâm lý giáo dục Brain Care